W połowie września na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowany został projekt nowelizacji Ustawy PIT, Ustawy CIT i Ustawy o ryczałcie. Zgodnie z założeniami zmiany powinny wejść w życie od 01.01.2026 r. Aktualnie opublikowany jest jedynie projekt ustawy, który musi zostać przyjęty przez rząd, następnie uchwalony przez Parlament i podpisany przez Prezydenta.
Zmiany w PIT od 2026 r.
W przypadku podatników PIT zmiany dotyczą m. in. ulgi mieszkaniowej. Nowelizacja zakłada ograniczenie ulgi dla podatników, którzy posiadają inne nieruchomości lub udziały we współwłasności nieruchomości. Przy czym, do liczby posiadanych nieruchomości nie będą wliczane te nabyte w drodze spadku oraz jedna nieruchomość, która stanowi współwłasność małżeńską. Aktualnie o prawie do skorzystania z ulgi przesądza głównie wydatkowanie środków ze sprzedaży nieruchomości na realizację własnych celów mieszkaniowych, a przepisy nie określają maksymalnej liczby nieruchomości, w jakich podatnik może realizować własne cele mieszkaniowe i korzystać z ulgi.
Projekt ustawy zakłada również przepis dot. datio in solutum, czyli sytuacji, gdy podatnik spłaca swoje zobowiązanie poprzez przeniesienie własności nieruchomości lub rzeczy na wierzyciela. Zgodnie z treścią nowych przepisów po stronie dłużnika nieprowadzącego działalności gospodarczej powstanie przychód ze źródła przychodów odpłatne zbycie. Przychód należy rozpoznać w wysokości spłaconego zobowiązania lub w wartości rynkowej przekazanej wierzycielowi nieruchomości lub rzeczy, w zależności od tego, która wartość jest wyższa.
Ponadto, zmienione zostaną również przepisy dot. daniny solidarnościowej. Nowelizacja zakłada, że w dochodach uwzględnianych przy obliczeniu daniny solidarnościowej trzeba będzie uwzględnić również dochody uzyskiwane w ramach ulgi IP Box. Z nowych przepisów wynikać również będzie możliwość pomniejszenia wybranych dochodów o straty z lat ubiegłych.
Inną ważną zmianą jest wydłużenie okresu, który musi minąć, aby sprzedać przedmiot wykupiony z leasingu bez podatku. Dotyczy to sytuacji, w której podatnik korzysta z leasingu operacyjnego w ramach działalności gospodarczej i następnie wykupuje przedmiot leasingu do majątku prywatnego, żeby przekazać go np. dziecku, które sprzeda go po upływie 6 miesięcy bez podatku. Nowelizacja zakłada, że w przypadku zbycia składnika majątku, który wcześniej był przedmiotem leasingu w działalności gospodarczej i został przekazany nieodpłatnie członkowi rodziny, okres po upływie, którego będzie możliwe zbycie składnika majątku bez podatku, zostanie wydłużony do 3 lat.
Podmioty zawierające transakcje z podmiotami powiązanymi
Zmiana przepisów obejmie również podatników korzystających z tzw. uproszczenia safe harbour w zakresie dot. oprocentowania pożyczek, które będzie musiało być oprocentowaniem zmiennym i aktualizowanym co najmniej raz na 3 miesiące dla skorzystania z tego uproszczenia.
Istotna zmiana obejmie również podatników ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, którzy świadczą usługi na rzecz podmiotów powiązanych. W ich przypadku przychody z tytułu świadczenia większości takich usług, zostaną objęte stawką 17%.
Podatnicy korzystający z ulgi IP Box
Poza objęciem dochodów w ramach ulgi IP Box daniną solidarnościową w przypadku podatników PIT, ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie kryterium zatrudnienia. Podatnik PIT lub CIT, który zamierza skorzystać z ulgi IP Box musi:
- zatrudniać min. 3 osoby na umowę o pracę w przeliczeniu na pełne etaty, przez min. 300 dni w roku podatkowym, lub
- ponosić miesięcznie koszty uzyskania przychodów z tytułu wypłaty wynagrodzeń na rzecz min. 3 osób zatrudnionych na podstawie umowy innej niż umowa o pracę, przy czym koszty te powinny stanowić min. trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw i podatnik powinien w odniesieniu do nich być płatnikiem podatku PIT, składek ZUS i składki zdrowotnej.
Jednakże, osoby zatrudniane przez podatnika nie mogą być podmiotami powiązanymi w stosunku do podatnika.
Podatnicy CIT
Na gruncie Ustawy CIT planowana jest zmiana definicji małego podatnika, której celem będzie uwzględnienie przypadku, gdy rok podatnika nie wynosi dokładnie 12 miesięcy. Nowelizacja wpłynie m. in. na limit 2 mln euro, który przestanie być jednakowy dla podatników, których rok podatkowy ma inną długość niż 12 miesięcy i będzie proporcjonalny do liczby miesięcy w roku podatkowym. Kolejna zmiana w definicji małego podatnika CIT obejmie również kurs przeliczenia kwoty limitu, jeżeli w poprzednim roku podatkowym nie wystąpił pierwszy dzień roboczy października lub wystąpił dwukrotnie. W takim przypadku znowelizowany przepis będzie zakładał, że należy zastosować kurs z pierwszego dnia roboczego ostatniego miesiąca poprzedniego roku.
Nowelizacja zakłada również wprowadzenie definicji podatnika lub podmiotu rozpoczynającego działalność i podmiotu rozpoczynającego prowadzenia działalności. Zgodnie z brzmieniem nowego przepisu podatnikiem ani takim podmiotem nie będzie podmiot kontynuujący działalność przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa innego podatnika lub podmiotu, w szczególności podatnika powstałego w wyniku przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej (np. spółka z o.o. powstała z przekształcenia jednoosobowego przedsiębiorcy). Będzie to miało wpływ na możliwość korzystania np. z niższej stawki CIT dla małych podatników lub niższej stawki CIT estońskiego.
Podatnicy podatku minimalnego
Projekt ustawy zakłada zmiany w przepisach dotyczących podatku minimalnego. Modyfikuje on uproszczony sposób ustalania podstawy opodatkowania. Dla firm z rocznymi przychodami powyżej 50 mln euro podstawa wyniesie 5% przychodu, a dla pozostałych pozostanie na poziomie 3%.
Zmieni się też okres badania udziału dochodów do przychodów z innych źródeł – z trzech lat do dwóch. Ma to wpływ na zwolnienie z podatku minimalnego, które dotąd przysługiwało firmom osiągającym udział większy niż 2% w jednym z trzech poprzednich lat podatkowych. Po zmianach brane będą pod uwagę tylko ostatnie dwa lata.
Podatnicy CITu estońskiego
Na gruncie przepisów dot. CITu estońskiego zmiana obejmie definicję i katalog ukrytych zysków. Po wejściu w życie nowelizacji jako ukryte zyski rozumiane będą szeroko pojęte świadczenia na rzecz wspólnika, udziałowca lub akcjonariusza lub podmiotu z nimi powiązanego. Z definicji usunięty zostanie fragment dot. związku świadczenia z prawem do udziału w zysku podatnika.
Ponadto, katalog ukrytych zysków uzupełniony zostanie m. in. o należności z tytułu:
- najmu, dzierżawy,
- korzystania lub prawa do korzystania z autorskich lub pokrewnych praw majątkowych, licencji, patentów, znaków towarowych, know-how,
- świadczenia usług doradczych, księgowych, badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, usług pośrednictwa, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, usług rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu, gwarancji i poręczeń, oraz świadczeń o podobnym charakterze,
- wynagrodzeń wypłaconych wspólnikowi z tytułu powtarzających się świadczeń niepieniężnych.
Równolegle wprowadzona zostanie definicja wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Zgodnie z brzmieniem nowych przepisów, takimi wydatkami miałyby być wydatki poniesione w innym celu niż osiągnięcie przychodów lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów, lub wszelkiego rodzaju opłaty i należności publicznoprawne o charakterze sankcyjnym.
Kolejna zmiana dotyczy kwestii wyboru CITu estońskiego w trakcie roku i obejmie wyłącznie podatników, którzy w związku z tym sporządzili sprawozdanie finansowe do 31.08.2025 r. W ich przypadku miałby pojawić się przepis szczególny, zgodnie z którym wybór CITu estońskiego jest skuteczny, jeżeli sprawozdanie finansowe zostało podpisane w terminie przez głównego księgowego, ale nie został podpisane terminowo lub w ogóle przez kierownika jednostki np. członków zarządu.
Podatnicy planujący likwidację przekształconej spółki niemającej osobowości prawnej
Nowelizacja zakłada, że otrzymanie przez podatnika majątku spółki nieposiadającej osobowości prawnej, która nie jest podatnikiem CIT i powstała w wyniku przekształcenia spółki będącej podatnikiem CIT, będzie podlegało opodatkowaniu, jeżeli pomiędzy przekształceniem a likwidacją spółki nie upłyną 3 lata
Autor : Natalia Bogaczyk.
