Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 11.02.2026 r. w sprawie T-689/24 uznał, że polskie przepisy Ustawy VAT są sprzeczne z regulacjami unijnymi w zakresie momentu, w którym podatnik może skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT. Zgodnie z orzeczeniem TSUE, otrzymanie faktury w kolejnym okresie rozliczeniowym nie przekreśla prawa podatnika do wcześniejszego odliczenia podatku VAT. Warunkiem jest otrzymanie faktury przed złożeniem deklaracji.
Tło sprawy
Sprawa dotyczyła polskiej spółki, która prowadzi izbę rozliczeniowo-rozrachunkową. W związku ze swoją działalnością spółka nabywa i odsprzedaje towary. W efekcie, jest ona obowiązana do rozliczenia podatku VAT należnego i naliczonego.
Możliwe są przypadki, w których spółka otrzymuje fakturę w kolejnym okresie rozliczeniowym następującym po okresie, w którym miała miejsce dostawa. Jednakże, do otrzymania faktury dochodzi przed dniem złożenia deklaracji za okres, w którym doszło do transakcji.
Przykładowo, spółka rozlicza podatek VAT w okresach miesięcznych. W lutym 2026 r. miała miejsce dostawa towarów na jej rzecz, jednakże faktura dokumentująca dostawę została dostarczona spółce dopiero 10.03.2026 r., czyli w kolejnym okresie rozliczeniowym, ale przed terminem złożenia deklaracji za luty 2026 r., który upływa w dniu 25.03.2026 r.
Interpretacja indywidualna Dyrektora KIS
Spółka złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, w którym zapytała, czy ma prawo do odliczenia podatku VAT wykazanego na fakturze, którą otrzymała w kolejnym okresie rozliczeniowym, ale przed dniem złożenia deklaracji na podatek VAT.
W interpretacji indywidualnej z dnia 12.11.2019 r., sygn. 0114-KDIP4.4012.560.2019.2.EK Dyrektor KIS uznał, że w takim przypadku spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT. Organ powołał przepisy Ustawy VAT oraz Dyrektywy VAT, a następnie wskazał, że prawo do odliczenia podatku VAT jest uzależnione od zaistnienia określonych przesłanek, w tym otrzymania faktury.
Jednocześnie, w ocenie Dyrektora KIS, nie doszło do naruszenia zasady neutralności podatku VAT, ponieważ spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT, ale dopiero w okresie rozliczeniowym, w którym łącznie będą spełnione następujące przesłanki:
- doszło do nabycia tych towarów,
- powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabywanych towarów,
- nabywca otrzyma fakturę dotyczącą tej transakcji.
Orzeczenie WSA w Warszawie i sprawa przed NSA
Ze stanowiskiem Dyrektora KIS zgodził się WSA w Warszawie w wyroku z dnia 09.10.2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2881/19. Sąd pierwszej instancji wskazał, że polskie przepisy Ustawy VAT są spójne z unijną dyrektywą i w przedmiotowej sprawie nie dojdzie do naruszenia zasady neutralności, ponieważ spółka będzie miała prawo do odliczenia podatku VAT w kolejnym okresie rozliczeniowym.
Spółka zdecydowała się na wniesienie skargi kasacyjnej do NSA na wydane orzeczenie.
Sąd kasacyjny zdecydował się na wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości UE. Wątpliwości składu orzekającego wzbudziła w szczególności wielokrotnie podnoszona przez spółkę kwestia możliwego niezachowania zasady neutralności.
Orzeczenie TSUE
W dniu 11.02.2026 r. TSUE wydał wyrok (sygn. akt T-689/24), w którym stwierdził, że polskie przepisy są sprzeczne z Dyrektywą VAT i naruszają zasadę neutralności i proporcjonalności.
Jak wskazał TSUE, zgodnie z przepisami krajowymi prawo do odliczenia podatku VAT będzie przysługiwać nabywcy dopiero w okresie rozliczeniowym otrzymania faktury, jeżeli otrzymał on fakturę w okresie rozliczeniowym następującym po okresie rozliczeniowym, w którym miała miejsce dostawa. Jednakże, co do zasady zgodnie z orzecznictwem TSUE prawo do odliczenia podatku VAT wykonuje się w okresie, w którym stał się wymagalny podatek VAT.
Ponadto, TSUE zwrócił uwagę, że brak prawa do odliczenia podatku VAT z tytułu dokonanej transakcji, przy jednoczesnym dysponowaniu fakturą w chwili złożenia deklaracji VAT, skutkuje tymczasowym poniesieniem ciężaru podatku VAT, co jest naruszeniem zasady neutralności.
Skutki orzeczenia TSUE dla podatników – komentarz B-think
Z perspektywy podatników orzeczenie TSUE nie oznacza, że automatycznie doszło do zmiany przepisów Ustawy VAT. Niemniej, treść orzeczenia może niewątpliwie pomóc w trakcie sporu z organami podatkowymi, jeżeli zakwestionują one wcześniejsze prawo podatnika do odliczenia podatku VAT. Wynika to z konieczności respektowania orzeczeń TSUE przez organy podatkowe i sądy administracyjne.
Ponadto, stanowisko TSUE może być istotne dla podatników, których prawo do wcześniejszego odliczenia podatku VAT zostało zakwestionowane przez organ podatkowy w ramach już zakończonych kontroli lub postępowań i miało wpływ na treść wydanej decyzji. W takim przypadku możliwe jest wznowienie postępowania na żądanie podatnika. Takie żądanie powinno zostać wniesione w terminie miesiąca od dnia publikacji sentencji orzeczenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Do dnia publikacji niniejszego artykułu nie doszło jeszcze do publikacji sentencji wyroku.
Ponadto, uznanie przez TSUE niezgodności przepisów krajowych z Dyrektywą VAT powinno przełożyć się na zmiany w przepisach Ustawy VAT w zakresie prawa do odliczenia i wpłynąć na zmianę podejścia organów podatkowych wobec kwestii wcześniejszego prawa do odliczenia podatku VAT.
Dla przedsiębiorców orzeczenie ma wpływ w szczególności na płynność, bowiem nabywca zapłaci niższy podatek VAT już za wcześniejszy okres rozliczeniowy, bez konieczności przesunięcia prawa do odliczenia podatku na następny okres, jeżeli dojdzie do opóźnienia w wysyłce faktury.
Na orzeczeniu skorzystają w szczególności podatnicy, którzy dokonują wielu transakcji lub pojedynczych transakcji na wysokie kwoty w ostatnich dniach miesiąca, a faktury za te transakcje otrzymują z opóźnieniem w kolejnym okresie rozliczeniowym. Dzięki orzeczeniu TSUE będą mieli oni prawo do wcześniejszego odliczenia podatku VAT z tytułu takich transakcji.
W przypadku faktur elektronicznych i papierowych orzeczenie pozwoli na ograniczenie antydatowania faktur celem przyspieszenia momentu odliczenia podatku.
Niemniej jednak, orzeczenie będzie miało również znaczenie dla odbiorców faktur ustrukturyzowanych.
Przykładowo, sprzedający wystawi fakturę w KSeF w ostatnim dniu miesiąca np. 31.03.2026 r., ale do przydzielenia numeru KSeF dojdzie dopiero po północy w dniu 01.04.2026 r. Zgodnie z przepisami Ustawy VAT momentem otrzymania faktury jest moment nadania fakturze numeru KSeF.
W konsekwencji, nabywca rozliczający VAT w okresach miesięcznych otrzyma fakturę w kolejnym okresie rozliczeniowym. W świetle dotychczas funkcjonującego podejścia mógłby odliczyć podatek VAT dopiero w deklaracji za kwiecień 2026 r. Zgodnie z orzeczeniem TSUE mógłby jednak odliczyć VAT wcześniej, tj. w deklaracji za marzec 2026 r.
Autorzy:
Katarzyna Schmidt – Doradca podatkowy, Członek Zarządu | B-think Tax
Natalia Bogaczyk – Konsultant | B-think Tax
