Założenie kontynuacji działalności stanowi jedną z podstawowych zasad sporządzania sprawozdań finansowych, zarówno w świetle Ustawy o rachunkowości, jak i Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej. Oznacza to, że jednostka będzie kontynuować działalność w dającej się przewidzieć przyszłości, bez zamiaru ani konieczności jej likwidacji bądź istotnego ograniczenia zakresu jej działalności.
Zasada ta ma fundamentalne znaczenie dla sposobu ujmowania i wyceny składników majątku jednostki. W konsekwencji kontynuacja działalności nie jest jedynie formalnym założeniem, lecz kluczowym elementem wpływającym na rzetelność i wiarygodność sprawozdania finansowego.
Obowiązki jednostki wynikające z Ustawy o rachunkowości
Ustawa o rachunkowości jednoznacznie wskazuje, że sprawozdanie finansowe sporządza się przy założeniu kontynuowania działalności, o ile nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie jej dalszego funkcjonowania. Kierownik jednostki dokonuje oceny zasadności założenia kontynuacji działalności w oparciu o wszystkie informacje dostępne na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego, odnoszące się do dającej się racjonalnie przewidzieć przyszłości, obejmującej co najmniej okres dwunastu miesięcy od dnia bilansowego. Ocena ta powinna mieć charakter kompleksowy i obejmować zarówno czynniki finansowe, takie jak zdolność do regulowania zobowiązań, dostęp do finansowania czy poziom zadłużenia, jak i czynniki operacyjne oraz otoczenie gospodarcze, w którym funkcjonuje jednostka. Istotne jest również uwzględnienie zdarzeń po dniu bilansowym, które mogą wpływać na zdolność jednostki do dalszego prowadzenia działalności.
Kontynuacja działalności w świetle KSB 570 (Z)
Krajowy Standard Badania 570 (Z), w brzmieniu Międzynarodowego Standardu Badania 570 (Zmienionego) „Kontynuacja działalności”, precyzyjnie określa obowiązki biegłego rewidenta w trakcie badania sprawozdania finansowego odnoszących się do kontynuacji działalności. Zgodnie ze standardem, biegły rewident zobowiązany jest do uzyskania wystarczających i odpowiednich dowodów badania pozwalających ocenić, czy przyjęcie założenia kontynuacji działalności przez jednostkę jest zasadne. Standard nakłada obowiązek identyfikacji zdarzeń lub warunków, które mogą wskazywać na istotne zagrożenia dla kontynuacji działalności oraz dokonania oceny planów zarządu mających na celu ich ograniczenie. Analiza ta obejmuje m.in. prognozy przepływów pieniężnych, plany finansowe, harmonogramy spłat zobowiązań, umowy finansowe, spełnianie kowenantów bankowych, a także realność i wykonalność działań operacyjnych planowanych przez kierownictwo jednostki.
Skutki braku kontynuacji działalności w świetle UoR
Z perspektywy przepisów UoR założenie kontynuacji działalności ma bezpośredni wpływ na sposób wyceny poszczególnych pozycji bilansowych. Zgodnie z art. 29 UoR , w sytuacji, gdy kontynuacja działalności nie jest zasadna, jednostka zobowiązana jest do dokonania wyceny aktywów według możliwych do uzyskania cen sprzedaży netto oraz do utworzenia rezerw na przewidywane koszty i straty związane z zaprzestaniem lub utratą zdolności do dalszego prowadzenia działalności. Oznacza to, że decyzja dotycząca kontynuacji działalności nie ma wyłącznie charakteru informacyjnego, lecz skutkuje istotnymi zmianami w strukturze i wartości prezentowanych danych finansowych, wpływając bezpośrednio na obraz sytuacji majątkowej i finansowej jednostki.
Wpływ oceny kontynuacji działalności na opinię biegłego rewidenta
Ocena zasadności założenia kontynuacji działalności może mieć bezpośredni wpływ na treść opinii z badania sprawozdania finansowego. Zgodnie z KSB 570 (Z), jeżeli występuje znacząca niepewność dotycząca kontynuacji działalności, a sprawozdanie finansowe zawiera odpowiednie ujawnienia, biegły rewident wyraża opinię niezmodyfikowaną, zamieszczając jednocześnie w sprawozdaniu z badania odrębną sekcję pod nagłówkiem „Znacząca niepewność dotycząca kontynuacji działalności”.
Jeżeli natomiast ujawnienia dotyczące znaczącej niepewności są niewystarczające, biegły rewident wyraża – w zależności od istotności i rozległości zniekształcenia – opinię z zastrzeżeniem albo opinię negatywną, zgodnie z KSB 705 (Z). W sytuacji, gdy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuacji działalności, a przyjęcie tego założenia było bezzasadne, KSB 570 (Z) jednoznacznie wskazuje na konieczność wydania opinii negatywnej.
Kontynuacja działalności jako element zaufania do sprawozdań finansowych
Prawidłowa ocena kontynuacji działalności oraz rzetelne ujawnienia w tym zakresie stanowią istotny element transparentności sprawozdawczości finansowej. Umożliwiają one interesariuszom właściwą ocenę ryzyka związanego z działalnością jednostki oraz podejmowanie świadomych decyzji gospodarczych. W realiach podwyższonej niepewności gospodarczej oraz zmienności rynków finansowych zagadnienie kontynuacji działalności to kluczowy element odpowiedzialności za rzetelność i wiarygodność informacji finansowej.
Nasze podejście w B-think
W B-think przykładamy szczególną wagę do rzetelnej oceny założenia kontynuacji działalności oraz prawidłowego ujawniania związanych z tym informacji w sprawozdaniach finansowych, zgodnie z Ustawą o rachunkowości oraz Krajowym Standardem Badania 570 (Z). Każde badanie prowadzimy indywidualnie, uwzględniając specyfikę jednostki, dostępne informacje dotyczące przyszłości oraz potencjalne ryzyka, które mogą wpływać na zdolność jednostki do kontynuacji działalności. Wspieramy naszych klientów w przygotowaniu odpowiednich ujawnień i analizie istotnych niepewności — tak, aby sprawozdania finansowe były nie tylko zgodne z regulacjami, ale również użyteczne dla inwestorów, partnerów biznesowych i innych interesariuszy. Naszym celem jest zwiększenie przejrzystości oraz wiarygodności prezentowanych danych, co w dłuższej perspektywie wzmacnia zaufanie do jednostki i jej sprawozdań finansowych.
Autor: Dawid Mazur – Senior | B-think Audit
