Dzień bilansowy wyznacza moment, na który prezentowana jest sytuacja majątkowa i finansowa jednostki, jednak rzeczywistość gospodarcza nie zatrzymuje się wraz z jej upływem. Okres pomiędzy dniem bilansowym a datą wydania opinii biegłego rewidenta może przynieść informacje istotnie wpływające na ocenę zaprezentowanych danych. Zdarzenia po dniu bilansowym stanowią zatem ważny element zarówno procesu sporządzania, jak i badania sprawozdania finansowego.
Znaczenie zdarzeń po dniu bilansowym w świetle Ustawy o rachunkowości
Z perspektywy Ustawy o rachunkowości kluczowa jest ocena charakteru zdarzeń po dniu bilansowym, polegająca na odróżnieniu tych, które odzwierciedlają stan na dzień bilansowy, od zdarzeń wynikających z okoliczności ujawnionych w okresie następującym po jego zamknięciu. Rozróżnienie to znajduje bezpośrednie odzwierciedlenie w art. 54 Ustawy o rachunkowości, który reguluje sposób postępowania w przypadku ujawnienia istotnych zdarzeń po dniu bilansowym, a przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego.
W pierwszym przypadku nowe informacje mogą wymagać odpowiedniej korekty wartości ujętych w sprawozdaniu finansowym, ponieważ doprecyzowują obraz sytuacji istniejącej na dzień bilansowy. W drugim przypadku, jeżeli zdarzenia są istotne, zasadnicze znaczenie ma ich właściwe ujawnienie w informacji dodatkowej, tak aby użytkownicy sprawozdania mogli dokonać rzetelnej oceny sytuacji jednostki.
Odpowiedzialność za prawidłowe ujęcie takich zdarzeń spoczywa na kierowniku jednostki. Sporządzając sprawozdanie finansowe, powinien on uwzględnić wszystkie informacje dostępne na dzień jego sporządzenia, odnoszące się do dającej się racjonalnie przewidzieć przyszłości. W praktyce wymaga to nie tylko analizy danych historycznych, lecz także uważnej obserwacji bieżących oraz przyszłych zdarzeń i ich potencjalnego wpływu na wycenę aktywów i zobowiązań, przyjęte szacunki oraz zakres wymaganych ujawnień.
Zdarzenia po dniu bilansowym w świetle KSB 560 (Z) i KSR 7
Z perspektywy badania sprawozdania finansowego zagadnienie to zostało uregulowane w Krajowym Standardzie Badania 560 (Z) „Późniejsze zdarzenia”. Standard ten zobowiązuje biegłego rewidenta do uzyskania wystarczających i odpowiednich dowodów badania potwierdzających, że zdarzenia wymagające korekty lub ujawnienia zostały właściwie odzwierciedlone w sprawozdaniu finansowym. W praktyce oznacza to konieczność objęcia procedurami okresu od dnia bilansowego do daty sprawozdania z badania biegłego rewidenta oraz ocenę, czy jednostka w sposób kompletny zidentyfikowała i przeanalizowała istotne zdarzenia.
Krajowy Standard Rachunkowości nr 7 dodatkowo określa zasady identyfikacji zdarzeń następujących po dniu bilansowym. Zdarzenia takie dzieli na te, które dostarczają dowodów na stan istniejący na dzień bilansowy, oraz te, które wskazują na stan powstały po dniu bilansowym. KSR 7 podkreśla, że w każdym przypadku kluczowa jest istotność zdarzenia oraz konieczność odpowiedniego ujawnienia w sprawozdaniu finansowym – poprzez korektę danych historycznych lub opis w informacji dodatkowej, gdy zdarzenie nie odnosi się bezpośrednio do stanu na dzień bilansowy, lecz może istotnie wpłynąć na ocenę sytuacji jednostki.
Procedury badania oraz komunikacja z kierownictwem jednostki
W praktyce badania sprawozdania finansowego analiza zdarzeń po dniu bilansowym nie ogranicza się do biernego oczekiwania na informacje przekazane przez jednostkę. Biegły rewident przeprowadza określone procedury, takie jak zapoznanie się z protokołami posiedzeń organów spółki, analiza najnowszych danych finansowych, przegląd istotnych umów zawartych po dniu bilansowym czy uzyskanie pisemnych oświadczeń kierownictwa potwierdzających kompletność ujawnionych informacji. Istotnym elementem jest również bieżąca komunikacja z osobami sprawującymi nadzór nad jednostką, szczególnie w sytuacji, gdy późniejsze zdarzenia mogą wpływać na ocenę ryzyka, kontynuacji działalności lub konieczność modyfikacji opinii z badania. Takie podejście pozwala zapewnić, że sprawozdanie finansowe odzwierciedla wszystkie istotne okoliczności znane na moment wydania opinii oraz minimalizuje ryzyko pominięcia zdarzeń o istotnym znaczeniu dla użytkowników informacji finansowej.
Wpływ na wiarygodność sprawozdania finansowego
Zdarzenia po dniu bilansowym mają bezpośredni wpływ na rzetelność i aktualność informacji finansowej. W dynamicznym otoczeniu gospodarczym granica roku obrotowego ma charakter techniczny, natomiast dla użytkowników sprawozdania kluczowe jest to, czy przedstawione dane uwzględniają wszystkie istotne informacje dostępne na moment ich publikacji. Prawidłowa identyfikacja i ocena zdarzeń po dniu bilansowym wzmacnia transparentność sprawozdawczości oraz buduje zaufanie do prezentowanego obrazu sytuacji jednostki.
Nasze podejście w B-Think
W B-think traktujemy analizę zdarzeń po dniu bilansowym jako integralny element oceny ryzyka istotnego zniekształcenia. Nie sprowadzamy jej wyłącznie do formalnego wykonania procedur wymaganych przez KSB 560 (Z), lecz koncentrujemy się na zrozumieniu kontekstu biznesowego jednostki oraz realnego znaczenia późniejszych zdarzeń dla użytkowników sprawozdania finansowego.
Łączymy wymogi regulacyjne z praktycznym spojrzeniem na działalność operacyjną i finansową badanych podmiotów. Wspieramy jednostki w prawidłowej identyfikacji zdarzeń oraz w przygotowaniu adekwatnych ujawnień, tak aby sprawozdanie finansowe było zgodne z przepisami, jak również w pełni rzetelne i wiarygodne.
Autor: Dawid Mazur – Senior | B-think Audit
