Niezależność biegłego rewidenta to jeden z fundamentalnych filarów zaufania do sprawozdawczości finansowej. Umożliwia ona przeprowadzenie badań sprawozdań finansowych w sposób obiektywny oraz bezstronny, z wyłączeniem jakichkolwiek wpływów mogących podważyć profesjonalny osąd biegłego rewidenta. Nie jest ona jednak wyłącznie kwestią etyki – niezależność stanowi prawny i zawodowy obowiązek, który podlega szczegółowym regulacjom. Jej naruszenie może prowadzić do odpowiedzialności zawodowej i prawnej zarówno biegłego rewidenta, jak i firmy audytorskiej.
Zachowanie niezależności ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia wiarygodności wyników badania sprawozdania finansowego i pozostałych usług atestacyjnych, w celu zapewnienia interesariuszy, że przedstawiane informacje są rzetelne, obiektywne i wolne od wpływów, mogących podważyć ich wiarygodność. Zadaniem biegłych rewidentów, jest potwierdzenie, iż sprawozdania finansowe badanych spółek są rzetelne i w prawidłowy sposób odzwierciedlają stan faktyczny.
Podstawa prawna obowiązku niezależności biegłych rewidentów
Zgodnie z art. 69 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1035), biegły rewident, firma audytorska oraz członkowie zespołu rewizyjnego mają obowiązek zachowania niezależności od badanej jednostki i nie biorą udziału w procesie podejmowania decyzji przez badaną jednostkę co najmniej w okresie objętym badanym sprawozdaniem finansowym oraz okresie przeprowadzania badania.
Ponadto, w celu zapewnienia niezależności biegłych rewidentów stosuje się również zasady określone w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 537/2014 w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego oraz Międzynarodowy Kodeks Etyki Zawodowych Księgowych (w tym Międzynarodowe Standardy Niezależności), opracowany przez Radę Międzynarodowych Standardów Etycznych dla Księgowych (IESBA), działającą w strukturach Międzynarodowej Federacji Księgowych (IFAC). Kodeks ten, zawiera szczegółowe wytyczne dotyczące niezależności w kontekście usług atestacyjnych.
Stosowanie wewnętrznych procedur w firmach audytorskich oraz przepisy prawa umożliwiają identyfikację potencjalnych konfliktów wynikających z powiązań osobowych i kapitałowych osób wykonujących czynności rewizji finansowej.
Okres rotacji kluczowych biegłych rewidentów
W celu zapewnienia niezależności od badanej jednostki, łączny okres uczestniczenia w badaniu ustawowym tej samej jednostki zainteresowania publicznego, w charakterze kluczowego biegłego rewidenta odpowiedzialnego za zlecenie, kontrolera jakości lub jakiejkolwiek innej roli kluczowego biegłego rewidenta nie może przekroczyć 5 lat. Kluczowy biegły rewident może ponownie uczestniczyć w badaniu ustawowym tej samej jednostki zainteresowania publicznego po upływie co najmniej 3 lat od zakończenia ostatniego badania ustawowego (okres karencji).
Usługi niedozwolone
Przepisy prawa krajowego (art. 136 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1035)) jednoznacznie zabraniają firmom audytorskim świadczenia określonych usług niedozwolonych, jeśli mogłyby one naruszać niezależność biegłego rewidenta.
Raport z przejrzystości – nasze podejście do niezależności
Dokonując realizacji badań sprawozdań finansowych oraz pozostałych usług atestacyjnych, jako B-Think każdorazowo oświadczamy, iż nie występują powiązania, o których mowa w Międzynarodowym Kodeksie etyki zawodowych księgowych (w tym Międzynarodowych standardach niezależności) Rady Międzynarodowych Standardów Etycznych dla Księgowych („Kodeks IESBA”) przyjętym uchwałą Krajowej Rady Biegłych Rewidentów nr 3431/52a/2019 z dnia 25 marca 2019 r. w sprawie zasad etyki zawodowej biegłych rewidentów oraz z innymi wymogami etycznymi, które mają zastosowanie do badania sprawozdań finansowych w Polsce.
Jak wynika z naszego raportu przejrzystości za rok 2024, przestrzeganie zasady rotacji stanowi jeden z kluczowych elementów systemu zapewnienia jakości w B-Think – każde zlecenie badania przechodzi coroczną weryfikację pod kątem potencjalnych zagrożeń dla niezależności, w tym przekroczenia dopuszczalnego okresu wykonywania usług przez tego samego biegłego rewidenta. Dodatkowo, wdrożono wewnętrzny rejestr okresów rotacyjnych, który umożliwia bieżący monitoring i planowanie zespołów audytowych zgodnie z obowiązującymi limitami.
Wszyscy pracownicy i współpracownicy wykonujący czynności rewizji finansowej w imieniu Spółki oraz Zarząd Spółki składają oświadczenie niezależności względem podmiotów, dla których świadczone są usługi poświadczające. Oświadczenia składane są w momencie podpisania umowy oraz w momencie wydania dokumentów będących wynikiem przeprowadzonych prac.
Z pełnym raportem przejrzystości za rok 2024 można zapoznać się tutaj: BTA_sprawozdanie-z-przejrzystosci-2024-korekta.pdf
Autor : Dawid Mazur
